कापूस उत्पादन तंत्रज्ञान

कापूस उत्पादन तंत्रज्ञान
May 15, 2018 Comments Off on कापूस उत्पादन तंत्रज्ञान ब्लॉग admin

कापसाचे उत्पादन १०० पेक्षा अधिक देशांमध्ये घेतले जाते. तथापि, जगातील ७५ टक्के उत्पादन चीन, अमेरिका, भारत, पाकिस्तान आणि ब्राझीलमधून घेतले जाते. भारतातील पिकाखालील क्षेत्र सर्वाधिक असले तरी उत्पादकता अत्यंत कमी म्हणजे प्रतिहेक्टर ४८२ किलो आहे.

महाराष्ट्रातील उत्पादनाखालील क्षेत्र सर्वाधिक आहे (३.८७ हेक्टर) आहे परंतु महाराष्ट्रातील उत्पादन प्रतिहेक्टर ३२३ किलो आहे जे गुजरात (६३३), आंध्र प्रदेश (५९५), हरयाणा (६२९) आणि पंजाब ७४३ किलो प्रतिहेक्टर यांच्या तुलनेत कमी आहे.

पेरणीः

कोरडी जमीन– 3’*2’- 5555 रोपे प्रतिएकर, मध्यम माती- 4’*1’- 11111 रोपे प्रतिएकर, खोल माती- 5’*1’ – 8888 रोपे प्रतिएकर, जोडीने ओळीमध्ये पेरणी– 5’*2’*1’ – 12698 रोपे प्रतिएकर

खोल मातीमध्ये सोयाबीनचे आंतरपीक घ्या. हलक्या मातीमध्ये बीटी कापसाचे बियाणे पेरू नका. मे महिन्यात जलसिंचित बीटी कापूस पीक घ्या आणि जूनमध्ये कोरड्या मातीत पीक घ्या. १५ जुलैनंतर कापसाचे पीक घेणे टाळा.

पोषण व्यवस्थापन

खनिज पोषक घटक रोपामध्ये पोषक घटकांची हालचाल कमतरता दिसणारे रोपांचे अवयव
एन, पी, के, एमजी उच्च जुनी पाने
एस कमी नवीन पाने
फेरस, झिंक, सीयू, एमओ खूप कमी नवीन पाने
बी, सीए अत्यंत कमी नवीन पाने आणि खोड

प्रतिहेक्टर किलो बीटी कापसाचा शिफारस केलेला डोस

डोस किलो प्रतिहेक्टर एन पी के सीए एमजी एस एफई एमएन झेडएन सीयू बी
बीटी कापूस 120 60 60 20 4.8 30 2.85 6.1 3.15 2.4 1.46

खताचा वापर

पेरणीच्या वेळी –
24:24:0 ( 50 किलो) + एमओपी (40 किलो0 + बेन्सल्फ (10 किलो) किंवा 20:20:0:13 (60 किलो) + एमओपी (40 किलो) किंवा 10:26:26 (50 किलो) + बेन्सल्फ (10 किलो) किंवा 12:32:16 (40 किलो) + एमओपी (20 किलो) + बेन्सल्फ (10 किलो) मॅग्नेशियम सल्फेट (20 किलो) /एकरसोबत मॅग्नेशियमच्या कमतरतेमुळे कापूस लाल होण्यापासून नियंत्रण करण्यासाठी.
सूक्ष्मघटक, फेरस सल्फेट (5 किलो) + झिंक सल्फेट (5किलो), कॉपर सल्फेट (5 किलो), मँगेनीज सल्फेट (10 किलो), डीटीबी (5 किलो) प्रतिएकर जिथे सूक्ष्मपोषक घटकांची कमतरता भासेल.

पेरणीनंतर ३० दिवसांनी –
24:24:0 ( 50 किलो) किंवा 20:20:0:13 (60 किलो) किंवा 10:26:26 (50 किलो) किंवा 12:32:16 (40 किलो)/ एकर

पेरणीनंतर ६० दिवसांनी –
25 किलो/ एकरमध्ये युरिया टाकणे.

खत टाकण्याचा कालावधी

प्रतिएकर MgSO4 20 किलो आणि बेन्सल्फ १० किलो पेरणीच्या वेळी लावा.
पेरणीनंतर 07- 35 दिवसांनीः स्मार्ट 30 किलो, एसओपी- 10 किलो/ एकर, युरिया- 15 किलो/एकर
पेरणीनंतर 36 – 65 दिवसांनी: स्मार्ट 15 किलो, पोटॅशियम नायट्रेट 25 किलो, युरिया 20 किलो प्रतिएकर
पेरणीनंतर 66-100 दिवसांनीः स्मार्ट 25 किलो, 12:61:0 – 20 किलो/ एकर
पेरणीनंतर 100 -124 दिवसांनीः एसओपी– 15 किलो/ एकर
कमतरता आढळल्यास सूक्ष्मघटक स्प्रे लावा.

फॉइलर अॅप्लिकेशन

30-40 दिवसांनीः स्मार्ट
40-50 दिवसांनीः पोटॅशियम नायट्रेट
50-70 दिवसांनीः 12:61:0
70-100 दिवसांनी: 0:52:34
100 – 120 दिवसांनी: एसओपी
स्मार्ट 3-4 ग्रॅम आणि इतर डब्ल्यूएसएफ 4-5 ग्रॅम डब्ल्यूएसएफ / लिटर पाणी वापरा.

पिकाच्या तणांचे व्यवस्थापन

कापसाच्या पिकाच्या वाढीदरम्यान तण काढून टाकण्यासाठी तणनाशके स्प्रे करण्यात यावीत. पेरणी- बॅसालाइन २० मिली १० लिटर पाण्यातून देणे. उद्भव दिसण्यापूर्वी- स्टॅम्प (पेंडीमेथिलिन) 50 ते 60 मिली १० लिटर पाण्यातून. उद्भवानंतर सोसायटी 10 मिली/ तुर्गा सुपर 10 मिली/ हिटवीड 10 मिली 10 लिटर पाण्यातून.

तणनाशके वापरताना घेण्याची पूर्वकाळजी

स्वतंत्र पंपाचा वापर करा, वाऱ्याचा वेग जास्त असताना स्प्रे करणे टाळा, 6 ते 7 सामू असलेले पाणी वापरा, फ्लॅट फॅन / फ्लड गेट नोझल वापरा, 10- 15 दिवस कोणतेही काम टाळा, आंतरपीक घेऊन पिकाला तणमुक्त करा.

कीटकांचा सामना

लवकर पक्वता आणण्यासाठी पिकांचे व्यवस्थापन. फायदेशीर कीटकांना पिकामध्ये प्रोत्साहन देणे, जसे लेडीबर्ड, कोळी, कीटक आणि मुंग्या ज्या कीटकांना खातील. कीटकांच्या लोकसंख्येचे आणि पिकाचे नुकसान टाळण्यापासून नियमित मॉनिटरिंग. कीटकनाशकांचा प्रतिरोध टाळण्यासाठी कीटकनाशकांचा पर्यायी वापर. पिके फिरवून घेणे, सुगीनंतर हेलिओथिस पुपा नष्ट करण्यासाठी शेताची नांगरट करणे, विषाणूजन्य जैविक स्प्रे किंवा मातीतील जीवाणू असलेल्या स्प्रे.

आजारांचा सामना

पिके फिरवून घ्या आणि बुरशीनाशकांचा वापर करा.

About The Author
Mahadhan SMARTEK